Cousas d' as mulleres e outras poesas

Páxina Anterior

Captulos X-XV.

Páxina Seguinte

m3xrdguezlopezcousasdasmulleres003.html


[p.71]

XI

QU NOITE!

 

     Probe Xan! Por mais que fixo
pra poder prender n-o sono, 
non logrou, en tod' a noite, 
siquera cerrar un ollo; 
mil voltas e mil sospiros
d, cal si estivera tolo; 
xa lle dan ganas d' erguerse
pra ir buscar, furioso, 
Roque de Casanova 
e retorcerll' o pescozo, 
ou xa outro pensamento
vlve-o poer mais calmoso.
     Probe Xan! Xa non lle queda
nin migalla de miolo
n-a cabeza, que non pense
n-o seu tormento amoroso.
     —Qun me mandara, dice, 
esta noite ser curioso, 
pr' fin quedar enterrado

[p.72]

n' est' inferno, n' este pozo
de celos e de pesares
qu' eiqu me rn com' un lobo? 
0 guiarme por Farruco,
frame moito mais cordo. 
Iran tratar Rosa?
Querr casar con es' outro? 
Poida ser, mais non s' eu vivo; 
qu' antes qu' un pelo d' o corpo
Ile toque, xroll' Roque
que ll' ei de partir os hosos.
     En estos cavilamentos
estaba cando, de pronto, 
hci' as pereiras d' a horta, 
sintiu que chiab' o moucho, 
e com' o teen por ave
d' esas que tran mal agoiro, 
xa pensou que certos eran 
aqueles recelos todos.
0 moucho seguiu xemendo, 
ora finio ora rouco; 
parecndoll' unhas veces
unh' alma d' o purgatorio, 
e outras veces semellando
himpos d' un neno d' o colo, 
cubrndll' meu Xanio 
a y-alma de negro loito, 
qu' antes d' escoitar aquelo
millor quixera estar morto.
Todo, por fin, en silencio
foi quedando pouco pouco,

[p.73]

e non tardou moito tempo, 
anqu' l lle pareceu longo, 
en ver pol-a lumieira
crarexar o dia novo,
que ll' espallou algo as coitas
e paz y-alma lle trouxo. 
Ergueus' e vistius' axia, 
e logo que puxo os zocos, 
foi largndose d' a casa
modio, moy modo, 
pra de naide ser sentido
hastra verse fora; e logo, 
sin darse conta siquera, 
c' os pesares medio tolo, 
colleu de car' Labrada
pr' apagar aquel remolo
que lle queimab' as entranas
dende qu' escoitar' moucho, 
pois pensaba que viera
traguerlle malos agoiros.

 


[p.75]

XII

ROSA E XAN

 

     Por unha corredoira
         Xan camiaba
con paso apresurado
         car' Labrada,
         e tan envolto
n-a capa, qu' encubra
         casi hastr' os ollos.

     N-o lugar aind' estaba
         todo en silencio,
tan slo marmullaban
         Ionx' os rigueiros,
         d' os que suba
ceo a branca nebra
         que desprendan.

     Por eso resoaban
         de Xan os zocos,
      dar, d' a corredoira,
         

[p.76]

         n-os duros coyos, 
         y- tal ruxido,
todol-os cs fixeron
         o seu oficeo.

     Muy preto d' a Labrada
         nace unha fonte,
testigo de mil contos, 
         de mil amores.
         Cntos engaos,
cntas ledas mentiras
         ten escoitado!

     Porqu' s veces os novios,
         n-a primaveira,
parrafean de largo
         pretio d' ela;
         e hastra n-o inverno,
fans' p d' ela os novios
         mil xuramentos.

     Acerca d' esta fonte,
         contan as vellas
qu' ir non deben as mozas
         de noit' ela; 
         pois s' esborrexen,
como non se ve nada, 
         poden perderse.

     Circa veira d' a fonte
         verde muruxa,

[p.77]

qu' est bicando a auga
         qu' al agurgulla, 
         e as, parece
un espello de vidro
         c-o marco verde.

     N' est' espello, as menias
         qu' hay n-a Labrada,
cando veen fonte
         mrans' a cara;
         porque, moy certo
que, as solteiras non pasan
         sin vers' espello.

     Al sola, sentada 
         sobr' unha pedra,
c' unha mau tendo conta
         d' a sua cabeza, 
         Rosia estaba,
dende moy cedo, queda 
         com' unha esttua.

     Debe ter tod' a vida
         n-o pensamento,
e grandes e moy fondos
         cavilamentos;
         pois non ropara
qu' a ola, xa de chea,
         revert' a auga.

     pouco, sentir lonxe
         pasos d' s zocos,

[p.78]

espertou cal si fose
         d' un forte sono; 
         pxose dreita,
e mirou pr' que via
         pra ver quen era.

     Cal s' ela decatara, 
         era Xanio;
e, o velo, foi sentarse
         n-o mesmo sitio; 
         e, d' unha volta,
emborcou tod' a auga
         que ti' a ola.

     Ti' a fonte, por cano,
         posta unha berza,
e, pr' encher mais engorde, 
         tirou por ela; 
         pero con arte,
pr' arrematar punto
         de qu' l chegase.

     E tan ben e tan xustas
         botou as contas,
que Xan viu qu' acababa
         d' encher a ola, 
         e xuzgou qu' era
casualid tan slo
         o topar co-ela.

[p.79]

     Rosa fai que non sinte
         que s' acerca, 
e, como destraida,
         fai n-a rodela;
         pero ben sabe
que Xan non pasa adiante
         sin que Ile fale.

     Xan, que levaba o inferno
         drento d' o corpo
e qu' sair d' o paso
         iba disposto, 
         achegous' a ela,
c' un medo, cal si fora
         falar co-a Reina.

     Tod' a sangre d' o corpo
         tia n-a cara,
o corazn con forza 
         lle latexaba,
         e amor e celos
cuasi non lle deixaban
         tomar alento.

     Rosa, rubia, tan rubia
         com' unha guinda,
d voltas mulido 
         moy destraida;
         pro non acerta,
pol-o visto, que salla
         ben a rodela.

[p.80]

     0 cabo, Xan, faloulle.
        —Bos dias, Rosa.
—Santos e bos, Xanio. 
        —Ergoch' a ola? 
        —Seica tras presa?
Por mor de min, non quero
        que te deteas;

     porque xa estou afeita,
        co-estas mauias,
erguela sin axuda
        todol-os dias.
        —Pro douch' as gracias.
—Ben sei qu' empecei, Rosa, 
        c' unha burrada.

     Per' hoxe non ch' extrano
        qu' hasta non sepa
falar, pois non sei donde
        teo a cabeza.
        Xa m' estranaba
que tan cedo salises
        hoxe d' a casa.

     Qu che pasa destonces?
        —Sinto qu' a y-alma
teo toda firida,
        toda chagada; 
        non m' o conoces?
Pois tod' esto me pasa
        dend' ont' noite.

[p.81]

     —Flasm' hoxe d' un modo
        que non t' entendo.
—Milagre, tendo dobres 
        entendementos.
        —Un me deu Dios.
—E o qu' min me robache
        que fai co-l dous.

     —Xa volves s andadas?
        Como pretendes
qu' eu poida darche crto
        de que me queres? 
        sabendo eu certo
qu' todal-as qu' atopas
        dcesll' o mesmo?

     Non volvas falarme
        dos teus amores,
pois non quero que naide 
        de min se mofe;
        porque o meu creto
non hay ouro qu' o pague
        n' o mundo enteiro.

     Conque sigue pra diante, 
        non sea o demo
que xunta min te atope
        a d' o caseiro. 
        Vai, vaite axia.
Vai curar logo a y-alma
        d' esas firidas.

[p.82]

     —Moita pacencia, Rosa, 
        moita fai falta,
pr' escoitar as calunias
        que me levantan
        porque te quero,
porque ven que tan solo
        por t toleo.

     Pero, qun te revolve
        co-esas tramoyas?
Non me dis qun t' entera
        de tantas cousas?
        Mais non mo digas,
porqu' a lengua hoxe mesmo
        lle sacara.

     Non m' o descubras, Rosa, 
        porque si o atopo,
dend' os ps cabeza
        viroll' o coiro, 
        e necesito
qu' antes l te convenza
        de qu' eu non minto.

     Pero dille qu' as contas
        qu' hoxe lle debo,
ei d' axustalas todas, 
        pero con rdetos;
        que lle dou graceas,
e que non desconfie 
        d' a mia paga.

[p.83]

     —Non t' enfades, Xanio, 
        sern calunias;
mais dixronme moitas
        amigas tuas, 
        que co-a caseira
casas, por certos cargos
        d' a tua concencia.

     —Ben, pois fate d' esas
        meigas d' o demo,
que' pra mentir sairon
        d' o mesmo inferno;
        mais non t' olvides,
Rosia, d' o qu' agora
        vou decirche.

     Eu serei marmulado
        por esas meigas,
poida que me condenen
        as aparencias,
        pero c' o tempo
has de saber, Rosia, 
        cnto te quero.

     Porqu' anqu' este cario
        nunca me pagues
xamais, Rosa, por outra
        podrei trocarte;
        porque te quero
com' as almas que penan
        queren ceo.

[p.84]

     —Por pico non te perdes;
        mais non comprendo
qu' en levantarche contos
        tean empeo;
        pois eu cavilo
qu' as cousas non se dicen
        sin dar motivo.

     —Hay algus desgraciados
        que, cand' ouservan
que medran os vecios,
        morren co-a envexa,
        e nunca paran
hastra poder sacarlles
        a paz d' a y-alma.

     Mais mudando de libro
        pergunto agora,
e certo que te levan
        os Casanovas,
        que foron onte
tratarte e dormiron
        al esta noite?

     —Hn, pronto ch' o dixeron.
        —Naide m' o dixo.
—E logo, cm' o sabes?
        —Eu mesmo vinos;
        conque, responde,
pensas, ou non, Rosia, 
        casar con Roque?

[p.85]

    
Vexo que, de curioso, 
        pasas d' a marca.
Pois non che sei porqu' onte
        foron casa; 
        pero, casarme,
por hox' inda non penso
        co-l nin con naide.

     E non-o queres, Rosa?
        —Siquera pizca.
Hastra vel-o non podo
        diante d' a vista.
        —Pois bon mozo.
Ser, pero min gstanme
        moito mais outros.

   
Ay, son otros estonces
        os que t queres!
E qu mal eu che fixen
        pra non quererme,
        si por t morro,
si pol-o teu cario
        vlvome tolo?

    
Mentras que me ts diante, 
        moito te quero;
dempois, si alcontras outra
        dcesll' o mesmo; 
        eres moy pillo.
Boh! Qun che se fiara
       
d' o teu cario!

[p.86]

     Esto dxolle Rosa, 
        con tanta gracia,
qu' un sol alumeoulle 
        de Xan a y-alma; 
        e mais contento
ver qu' a cousa iba
        levando xeito,

     dixo, esgarabellando
        c' unha pallia
n-o terreo, co-a vergonza
        baixando a vista: 
        —Pois ponm' proba,
e farei o que mandes
        con punto e coma.

    
Vexo que non m' entendes
        o que che digo; 
eso que por min sintes
        ech' un capricho,
        e craro vexo
qu' en levalo por diante
        ts moito empeo;

        e com' hay pol-o mundo tanta rapaza,
as que te namores
        d' outra mais guapa, 
        xa non t' acordas
d' esas cousas que sintes
        por min agora.

[p.87]

    
Rosa, non me xeringues, 
     porque destonces,
s' que falas de bulra, 
     dixot' e voume. 
     Volvo decircho:
nunca serei casado
     sinon contigo.

     Conque, qu me respondes?
        —Qun che da creto!
Flame d' outras cousas,
        basta xa d' eso;
        porque, Xanio,
non penso responderche 
        namais qu' o dito.

     Estiveches nantronte
        n-a romara?
Dn que foron os msecos
        todos d' a vila, 
        e que tocaban,
que daban xnio oubilos,
        valses e danzas.

    
Eu non podo decircho, 
        pois non fun la;
pero nada me gusta
        com' a muieira, 
        acompaada
de tamboril e bombo
        n-a nosa gaita.

[p.88]

    
Conque dis que non fuches?
        Ay, mintireiro!
E bailache de cote
        co-a d' o caseiro. 
        Pra que m' o negas,
si me dixo Tomasa
        que te viu n-ela?

    
Xa che m' o pareca.
     Dbamo a y-alma!
Nunca pia Ile tiven
     sa rapaza.
     Conque foi ela!
Queira Dios que mal rayo
     Ile part' a lengua.

     Seica te quere moito?
        —Dar, dame probas,
     —E nunca receache
     d' esa treidora? 
     —Hom, nunca d' ela,
dende qu' a trato, tiven
        ningunha queixa.

     Moitos lobos se visten
        com' as ovellas,
pra, sin ser conecidos, 
        
facel-a presa.
        
Crs n-ese diao!
Pois ei facer que cayas
        d' o burro embaixo.

[p.89]

        
Cala! Non sei quen vexo
        baixando a costa.
ela! — Pois escndete
        n-esa caota.
        Graceas Virxe!
Vas saber agora
        quen d' os dous minte.

     E Xan, com' un lostrego,
        colleu a ola
e foi levala mdio
        d' unha caota;
        porqu' al preto
hay moitos e moy grandes
        castiros vellos.

     Rosia o p d' a fonte
        quedouse queda,
e Xan volveu rogarlle
        que s' escondera; 
        y-ela faloulle:
—Os que teen delito
        son quen s' esconden.

     Mais Xan sin perder tempo
        colleull' un brazo,
e hastr' a mesma caota
        foina levando, 
         pesar qu' ela
foi facendo unha pouca
        de resistencia.

[p.90]

    
Qu' hay cousas que s mulleres
        piden os homes,
que mais ben que llas pidan
        queren que as tomen;
        pois sempre pasa, 
que pra facer valel-as
        fans' as rogadas.

 


[p.91]

XIII

A AMIGA DE ROSA

 

     —Hola, Tomasa.
                             —Hola, Xanio.
—Tras moita presa, pra dnde vas?
—Teo unha pouca de gra n-o muio. 
Y-eiqu parado, tamen, qu fas?
—Andaba en busca d' unha navalla
qu' aqu n-a fonte debin perder.
—Pois outra cousa che fai mais falla
buscar aixia sin te deter.
—Muller, qu' eu sepa non perdin nada.
—Nin te decatas?
                             —Xuro que non.
—O que t buscas pol-a Labrada
caeuche seica, d' o corazn.
—Pois non t' entendo, mia Tomasa.
—O que non queres ti entender.
Estars triste porque se casa
a que Ile tias tanto querer?
—E qun ela? Eu s amigas

[p.92]

quroas todas por un igual.
—Mentes, qu' Rosa, por mais que digas,
sempre a quixeches a principal.
—Csase Rosa? Mira qu boba!
y-est muy leda porque vai ben.
—Madia che leva, vai c' un herdeiro.
E dende cndo ten relacen?
—Xa che fai anos; foi o pormeiro,
e sempre o quixo de corazn.
Por eso Rosa non che deu sorte,
por mais que eu sempre volvin por t.
—Pois moitas gracias; pero hastr' a morte
ei de querela.
                    —Ainda?
                                   —S.
—Sers ben burro, pois si se casa
que busques outra eche millor.
—O que ben quixo, mia Tomasa,
nunca s' olvida d' o seu amor.
—Non sei qu deos viches en Rosa,
que, ben mirado, non che convn,
pois ten mal xnio, preguizosa, 
e ts com' ela, si queres, cen.
—Pois non te canses, porqu' as e todo,
nunca outra quixen nin hei querer:
s' ela con Roque busca acomodo,
eu solteirio penso morrer;
e d' hoxe en diante non che consinto
falarme d' ela nin ben nin mal,


[p.93]

pois non che digo tod' o que sinto, 
ten qued' a lingua que che mais val. 
Xa que te enfadas, adios, Xanio.
—Antes de irte vasm' a decir:
fuches festa d' o San Martio?
—Fun. E t logo, non poideche ir?
—Non, e seica houbo gran romara.
—Como nunca outra podo acordar, 
pois abofellas, non se poda
con tanta xente n-o campo andar.
Tocou a mseca d' al d' a vila,
pero muieiras poucas tocou; 
din qu' agora eso xa non se estila, 
pero muy pouca xente bailou. 
Agora bilase o agarradio, 
que mesmo anoxa velo beilar. 
Com' a muieira non hay, Xanio, 
cousa qu' y-alma poida alegrar.
—N-esas costumes qu' agora rixen,
ts, Tomasia, moita razn. 
Trata de tela n-o que che dixen.
Adios y-hastra outra nova ocasin.

 


[p.95]

XIV

PORMESAS

 

     Chegou Ramn xunto d' eles
cando as se despedian,
e preguntoulles a entrambos
si sua hirm Rosa viran,
e ambos dous responderon
que por outro lado ira, 
pois por al non pasara
nin ela nin naid' ainda. 
Estonces Ramn volveuse
de presa, porque corra,
e trs d' l colleu Tomasa
cavilosa e pensativa, 
por non lle salir as contas
tal com' ela presumira.
Algun negro pensamento
drento d' a chola maxina,
pois cerrando entrambos puos
deixou ver unha surrisa, 
que desbafaba o veleno

[p.96]

d' a sua treidora malicia.
—Que tea conta d' a lingua,
(al prentre s deca)
que case que non se case
dixeches que non-a olvidas.
Ou! entndote, Xanio,
mesmo que si te parira,
e xa veremos c' o tempo
si pod' a tua ou a mia.
Teo ovella pol-a corda
e tereina mentras viva,
pois antes de ver Rosa
compartir contigo dicha,
ei de consentir que morra
de pesares consumida.
A caota d' o castiro
donde Rosa s' esconda,
era moi escarochada,
e tia unha regandixa
por donde tod' o camio
poda ver sin ser vista.
E cando viu Tomasa
perderse tras d' as cortias,
sentouse n-o chau a probe,
chorando, tod' a afrixida
c' o delor d' o desengano
que lle der' aquel' amiga,
en quen nunca supuxera
tanta treidora perfidea
y-en quen, tola, confiara
a chave d' as suas desdichas

[p.97]

     Xan colleu car' caota
ver qu' ela non sala,
e reparoun' algun tempo,
sin qu' ela s' apercibira;
pois como tanto choraba,
c' o-as mesmas vgoas non va.
Mais logo dxolle:
                          —Rosa:
ti choras, cando debas
d' estar leda, por saber
cmo queren as amigas.
Cand' a muller non ten novio,
e sobre todo s' rica,
s' que lle pega por telo,
mentras que non-o consiga,
de cote fala mil pestes
d' os que teen as amigas,
unhas veces por envexa
y-outras veces por cobiza;
por eso, en amor, a noiva
que por amigas se gua,
poucas veces campar pode
de tel-a y-alma tranquila,
non ser qu' amiga tea
novio, e non se' egoista.
Agora, que xa conoces
que d' os dous che menta,
ben vs com' meu cario
fixeches pouca xusticia.
—Vaite, Xan ; casa con ela,
porqu' est por ti tolia;

[p.98]

ben craro ch'o decrarou,
y-ela boa moza e moy rica; 
e, ademais, d' os fidalgos
e ten moita fidalgua!
—Anque rey me coroaran
e me deran dobre vida,
nunca eu t te deixara
por ela, mia Rosia.
Non ves n-as mias miradas, 
non ves n-a grand' alegra
que sinto cando te vexo,
qu' meu sembrante s' anima,
e qu' acend' a mia sangre
o amor qu' o meu peito ania? 
Non reparas, cando teo
de falar contigo a dicha, 
que d' o meu sr se desprende
algunha cousa devina, 
co-a que parez que Dios quere
xuntar co-a tua y-alm' a mia?
—Cala, mintireiro, cala, 
que non m' engaas ainda
c' o ben que sabes pintar 
as tuas gasalleiras. 
Pra decirme que me queres,
pintar tanto nacesitas?
Non dn qu' amor verdadeiro
deulle Dios mais cobarda,
e que por eso se sinte
moito millor que s' exprica? 
—Probe de min! Conque logo

[p.99]

o meu amor mentira! 
Conque logo est' antuseasmo, 
estas ledas armuias
que n-a mi' alma resoan
cando vexo que me miras; 
conqu' as congoxas que sinto, 
a frebe que m' anequila;
conqu' este mundo difrente
que drento de min s' axita; 
este delor que me causan
d' o corazn as feridas,
qu' o amor non cabendo n-el
fixo pra buscar salida,
e que sempre estn manando,
e que nunca, nunca estian,
non son nada..... solamente
son gasalleiras mentirs!....
Si non queres verme tolo.....
non, por Dios, non m' o repitas. 
Pra non entenderme, tes
moita cegueira ou malicia;
porqu' o amor que por t sinto
calquera ceg' o adivia, 
pois sl' o teu pensamento
vida d' a mia vida.
Mira si pod' olvidarte
mentras non me volva cinza!
—Pois mira, Xan, dixam' hoxe,
e promtoche outro da 
ter unha cita contigo, 
mentras con calma cavilas

[p.100]

s' ese capricho que ts
por min, solo mana,
pois si dempois t' arrepintes
eu quedo comprometida, 
porque m' han sacal-o coiro
c' o qu' a d-o Fidalgo diga.
—Dios ben sabe que tan solo
te quero pra muller mia.
Pero dime, dnde cndo
vamos tr logo cita?
—Al pro vernes que vn
teo d' ir sin falla a vila
a mercar un pouco lenzo
pra facer unhas camisas,
e outras cousas que fan falla
pr' a festa e pr' a romara;
agrdame ben cedio
n' a Piqueira. Vait' axia.
—D' aqu al pasar sin verte!
—Home, por eso non priva
de vernos algunhas veces
durant' estos oito dias.
     Pouco mais parrafearon
pol-a mor de que acudian
os traballos ordinarios
os vecios e vecias;
pero deberon de tr
unha terna despedida,
porqu' ela vay colorada
como unha madura guinda.
Xa non lle corren os ollos,

[p.101]

porque de Xan as caricias
n-o seu corazn verteron
paz, sosego e alegria.
     Tamen tolo de contento
Xan hcia a casa camia;
vay tan ledo coma si
lle tocara a lotara, 
pois deixaba o fin Rosa
d' o seu amor convencida,
e a esperanza n' o seu peito
toleaba e rebula, 
trocndose en mel as penas
qu' antes por ela sofrira.

 


[p.103]

XV

OS VELLOS

 

     —Sabel.
                 —Qu queres?
                                        —Desperta.
porque xa lumbreg' o dia,
e debemos d' ir botando
fora d' o corpo a preguiza. 
—Fai tempo que non cerr' ollo.
T coidabas qu' eu durma? 
Pois fai medi' hora que sinto
o cacarexar d' as pitas,
e por cima d' o tellado
os paxarios que pan
saudando a nova aurora;
unhos tolos d' alegra 
porque lograron sair
d' a fria noite con vida,
e outros dando tristes queixas, 
con piadas dridas, 
ventar de cerc' o inverno,

[p.104]

a fame, e a neve fra.
Xa fai tempo qu' estou sola 
cavila que te cavila
en qu' os paxaros e os homes
teen cousas parecidas.
Unhos non pensara n-o inverno, 
sempre troulan e rebrincan,
pois teen quen os mantea 
sin traballar unha pizca,
e, anqu' os mais morran de fame, 
pr' eles ha d' haber faria; 
pero estn sempre suxetos
sior e siorita, 
que, drento d' unhos aramios, 
os teen pra mentras vivan; 
e hay es' outros cuya sorte 
mnos favorecida 
porque traballan e sudan; 
per' aqueles non envidian, 
porqu' a libertade adoran
com' o aire que respiran. 
D' stos, s nacen muy altos
y-en altas torres anian, 
y-outros fan nio entr' os toxos
ou n-os lbres, ou n-as silvas: 
unhos nacen entre frores 
y-outros nacen entr' espias. 
Tamen as leis d' os paxaros 
teen moy pouca xusticia: 
o gordo anda xunt' o fraco, 
e si este lle ven vista,

[p.105]

dempois de moitos traballos, 
calquer zapicalladia, 
aqul fai d' o dreito forza,
e estoupndo co-a cobiza, 
vaille disputar fraco 
cuasque tod' a bicadia. 
E com' o demo d' a fame 
sin remedio as forzas quita, 
sempr' un ten qu' estar por baixo
y-outro ten qu' estar por riba.
E mentras os paxarios 
agardan dia tras dia
por outros tempos millores,
que se revolv' a tortilla, 
sempre, pol-a maan cedo, 
salir d' os nios, pan; 
mais unhos pan muy ledos
y-outros cheos d' agunia.
—Vaya, cala, muller, cala; 
inda parece mentira! 
dnde vas parar
con esas filosefas?
Non ves que tratar debemos
d' o que conven Rosia? 
—Rosa, penso que vai fora;
supoo qu' ela sera
unha qu' ala ven cedio
sintin roxir n-a cocia.
Pirmeiro coidei que fose
por unha ola d' aug' pa, 
pero vexo que non volve.....

[p.106]

e extrnam' esa salida,
porqu' ergueu moi engordio,
salir, a carabilla,
sin facer casi roxido
cal quen non quere qu' a sintan. 
—Por qu sups que foi ela?
—Penso qu' outra non sera,
pois naide madruga tanto; 
qu' en ter lixeir' a dormida, 
f, ben che s' asemella.
Supoo que salira
pra non parar vergonza
de verde comprometida
c' os Casanovas. Sobr' esto
eu non sei o que che diga
ela seica quer outro, 
segun teo por noticias. 
Xan de Xuana e mais Rosa
fai xa tempo que se miran, 
que se gardan a parada 
e se ven nas romaras
xuntos de cote, un pra outro, 
con cara sempre de risa. 
Mais non sei Tomasa e ela
en qu lio andan metidas
que non viven soparadas, 
e min dame mala espia
o ver fai unha tempada
sempre triste mia filla, 
dende qu' a vexo revolta
de cote con esa amiga.

[p.107]

Confirmei as mias dudas
ont' a noite n-a cocia, 
ver as zaramalladas
qu' escoitei qu' ela dicia, 
y-hei salir hoxe d' o paso
sabendo qu sinifican
tantas voltas e revoltas
e tantas idas e vidas.

—Pois ben, deixmonos d' eso, 
que todas son toleras..... 
—Non pode ser, porque Rosa
non ten miga de malicia
y-a outra sbeche moito, 
xa che lle ven de familia.
—Vaya, dixate de contos; 
bixate a razn, e mira  
cmo ests perdendo o tempo
coas tuas faladuras. 
Vai ergundote da cama
e manda a buscar axia,
porqu' antes d' estar co-esoutros, 
quero qu' a nena me diga
s' casar c' o Casanova
s' incrin' ela ou non s' incrina. 
—Mira: t, dalles palabra, 
qu' o demais conta mia;
non s' alcontran comenencias
com' esta todol-os dias, 
y-anqu' hoxe s' amostre rcea, 
poida que ma consinta.
Martillazo martillazo

[p.108]

abrand' o ferro y-estira.
—Ti non sabes o que falas;
porqu' anqu' esa xente rica,
foron os homes moy duros
pr' a muller, n' esa familia, 
e como t ben conoces
sempr' a cabra o monte tira.
Non quixera malcasala
por fiarme d' a cobiza;
porque non n' o ter moito 
en donde s' atop' a dicha,
(esto queda pr' os avaros
porqu' a pasen os cautiva)
sinon en ter o bastante
con paz, amor e alegra.
Ademis, esta rapaza
foi de nena algo raquteca,
e acrdome que me dixo
un mdeco certo dia:
Hay que curar ben nena, 
qu' este mal, s veces, privs
de contraer matrimoneo,
porqu' en facelo peligra.
Por eso, antes de casala
con s nin outros, quera
qu' ese mdeco m' a vise,
pois n' o caso que consinta
Rosa en casarse, eu non debo
darlles a palabra ainda;
pois debemos ter en conta 
o porvr d' a nosa filla.

[p.109]

—Qun vai?
                   —Son eu.
                                  —Ramoncio?
—Seora.
              —Ven ac axia.
—Sabes de Rosa?
                            —No-a vin.
—Vai ver s' est n' a pa, 
e dille que vea logo
porque teo que decila.

Páxina Anterior

Ir ao ndice de Páxinas

Páxina Seguinte


logoDeputacin logoBVG © 2006 Biblioteca Virtual Galega